মোৰ দেশ: ASSEB নৱম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া (MIL) সমাধান
One-time PDF: this chapter only. A private link is emailed to you and stays valid for 7 days with unlimited downloads. Learn more
ASSEB-ৰ অধীনত (পূৰ্বতে SEBA) অধ্যয়ন কৰি থকা শিক্ষাৰ্থীসকলৰ পাঠ্যসূচীৰ অন্তৰ্গত ASSEB নৱম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া (MIL) বিষয়ৰ অধ্যায় ৫: মোৰ দেশ-ৰ সাৰাংশ, প্ৰশ্নোত্তৰ, সমাধান, নোটছ, বহুনিৰ্বাচনী প্ৰশ্ন (MCQ), অতিৰিক্ত অধ্যয়ন সামগ্ৰী, PDF আৰু গাইড লাভ কৰক। অৱশ্যে, এই সমাধানসমূহ কেৱল তথ্যসূত্ৰ হিচাপেহে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি সংশোধন বা পৰিবৰ্তন কৰিব পাৰি।
সাৰাংশ (Summary)
‘মোৰ দেশ’ (Mor Dex) কবিতাটোৰ কবি হৈছে হীৰেন ভট্টাচাৰ্য (Hiren Bhattacharya)। এই কবিতাটোত কবিয়ে নিজৰ দেশৰ প্ৰতি থকা গভীৰ মৰম আৰু ভক্তি অতি সৰলকৈ প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে নিজৰ দেশখনক নিজৰ প্ৰাণ আৰু গান বুলি ভাবিছে। তেওঁৰ মনৰ সকলো চিন্তা আৰু কামে দেশৰ বাবে এটা সুন্দৰ ভৱিষ্যত গঢ়িব বিচাৰে। কবিয়ে কবিতাটোত ‘শইচ-সোণোৱালী ভৱিষ্যত’ নামৰ এটা ধুনীয়া ৰূপক ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে সোণালী ধানৰ পথাৰৰ দৰে দেশখন যাতে সদায় শস্যৰে ভৰি থাকে আৰু সমৃদ্ধিশালী হয়। কবিৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো অংশতে এই সুন্দৰ সপোনটো জিলিকি আছে।
কবিয়ে পৃথিৱীৰ বহুতো দেশ ভ্ৰমণ কৰিছে। তেওঁ বহুতো বন্ধুৰ লগত সাগৰৰ পাৰত, খেজুৰ গছৰ তলত বা পাহাৰৰ নামনিত বহি কথা পাতিছে। কিন্তু সকলো ভ্ৰমণৰ শেষত তেওঁ নিজৰ দেশলৈকে ঘূৰি আহিছে। কাৰণ তেওঁৰ নিজৰ দেশৰ ‘বুকুৰ উম’ বা মৰমৰ উত্তাপে তেওঁক আটাইতকৈ বেছি সুখ দিয়ে। এই ‘বুকুৰ উম’ হৈছে মাতৃভূমিৰ নিৰাপত্তা আৰু মৰমৰ প্ৰতীক। দেশৰ প্ৰতিটো পুৱাই কবিৰ বাবে প্ৰকৃতিৰ সুন্দৰ উপহাৰ কঢ়িয়াই আনে। প্ৰতিটো সন্ধিয়াই স্নিগ্ধ ফুলৰ সুবাস আনে আৰু প্ৰতিটো ঋতুৱে তেওঁৰ জীৱনটোক আশীৰ্বাদেৰে ভৰাই তোলে।
কবিয়ে দেশৰ সাধাৰণ শ্ৰমিক, খেতিয়ক আৰু সৈনিকসকলৰ মাজত নিজক বিচাৰি পায়। তেওঁ অনৈক্য আৰু সংঘাতৰ মাজত ঐক্য আৰু মিল প্ৰতিষ্ঠা কৰিব বিচাৰে। কবিয়ে জীৱনে-মৰণে দেশৰ আহ্বান শুনিবলৈ পায়। তেওঁ শত্ৰু আৰু মিত্ৰ সকলোকে চিনি পায়। তেওঁ শত্ৰুক মৰম আৰু বিশ্বাসেৰে জয় কৰিব বিচাৰে। ইয়াত কবিয়ে ‘শান্তিৰ চৰাই’ নামৰ আন এটা সুন্দৰ ৰূপক ব্যৱহাৰ কৰিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে সমাজত শান্তি আৰু ভাতৃভাৱ বজাই ৰখা। এই শান্তিৰ চৰাইজনীক কবিয়ে নিজৰ ভঁৰালৰ এমুঠি ধান আৰু হৃদয়ৰ মৰম সনা এটা গান উপহাৰ দিছে।
কবিয়ে নিজৰ দেশৰ বাবে জীয়াই থাকিব খোজে আৰু প্ৰয়োজন হ’লে দেশৰ বাবে মৰণ পণ কৰিবলৈও সাজু। দেশৰ সপোনে কবিক সদায় এক মহান আদৰ্শৰ পথত আগুৱাই লৈ যায়। এই সৰল আৰু মৰম লগা কবিতাটোৱে আমাক দেশপ্ৰেমৰ এক সুন্দৰ শিক্ষা দিয়ে। ই আমাক নিজৰ দেশক ভাল পাবলৈ আৰু সকলোৰে মাজত শান্তি-সম্প্ৰীতি বজাই ৰাখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।
শাৰী-শাৰীকৈ ব্যাখ্যা (Line-by-line explanation)
মোৰ প্ৰাণৰো প্ৰাণৰ, মোৰ গানৰো গানৰ, মোৰ দেশ।
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য দেৱৰ ‘মোৰ দেশ’ কবিতাটিৰ এই প্ৰথম শাৰীটোৱে কবিৰ নিজৰ দেশখনৰ প্ৰতি থকা গভীৰ আৰু নিভাঁজ প্ৰেমৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে। কবিয়ে কৈছে যে তেওঁৰ দেশখন কেৱল এখন ভৌগোলিক সীমাৰেখাৰ মাজত থকা ঠাই নহয়, বৰঞ্চ ই হৈছে তেওঁৰ প্ৰাণৰো প্ৰাণ (অৰ্থাৎ আটাইতকৈ আপোন বা জীৱনৰ আধাৰ)। কবিৰ মনত যিবোৰ সুৰ বা গানৰ সৃষ্টি হয়, সেই সকলোবোৰৰ মূল প্ৰেৰণাও হৈছে এই দেশখনেই। সেয়েহে তেওঁৰ দেশখন তেওঁৰ বাবে গানৰো গান (অৰ্থাৎ সকলো গীত বা সুৰৰ মূল উৎস)। কবিৰ অস্তিত্ব আৰু তেওঁৰ সৃষ্টিশীলতা এই দেশৰ সৈতেই ওতঃপ্ৰোতভাৱে জড়িত হৈ আছে।
মোৰ প্ৰতিটো কামে, মোৰ প্ৰতিটো চিন্তাই এই দেশৰ বুকুত ৰচে / শইচ-সোণোৱালী ভৱিষ্যতৰ সপোন। মোৰ জীৱনৰ আঁহে আঁহে, / মোৰ যৌৱনৰ কোঁহে কোঁহে সেই সপোনৰ কলৰোল।
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য দেৱে এইকেইটা শাৰীত তেওঁৰ কৰ্ম আৰু চিন্তাৰ মূল লক্ষ্য কি তাক বৰ্ণনা কৰিছে। কবিৰ প্ৰতিটো কাম আৰু চিন্তাই সদায় এই দেশখনৰ বাবেই উৎসৰ্গিত। তেওঁৰ সকলো কৰ্মই দেশৰ বুকুত এক উজ্জ্বল আৰু সমৃদ্ধিশালী ভৱিষ্যতৰ সৃষ্টি কৰাৰ সপোন দেখে। ইয়াত ‘শইচ-সোণোৱালী’ (সোণালী ধানৰ পথাৰৰ দৰে উজ্জ্বল আৰু সমৃদ্ধিশালী ভৱিষ্যত) শব্দটোৱে দেশৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক প্ৰগতিৰ এক সুন্দৰ ছবি দাঙি ধৰিছে। কবিৰ জীৱনৰ আঁহে আঁহে (প্ৰতিটো অংশত বা সিৰে-সিৰে) আৰু যৌৱনৰ কোঁহে কোঁহে (প্ৰতিটো কোষত বা শৰীৰৰ অভ্যন্তৰত) সেই একেটা সপোনৰে কলৰোল (অৰ্থাৎ কোলাহল বা আনন্দময় গুঞ্জন) শুনা পোৱা যায়। অৰ্থাৎ, সমগ্ৰ যৌৱনকাল জুৰি কবিৰ মনত কেৱল নিজৰ দেশখনক উন্নত কৰাৰ সপোনহে জিলিকি আছে।
দেশে দেশে দেশ আছে। এনে বহু দেশৰ অৰঙে-দৰঙে / মই ঘূৰিছোঁ। বহু বন্ধুৰ স’তে হাতে হাতে হাত ধৰি ফুৰিছোঁ।
‘মোৰ দেশ’ কবিতাৰ এই অংশত কবিয়ে নিজৰ ভ্ৰমণৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা ব্যক্ত কৰিছে। পৃথিৱীত বহু দেশ আছে আৰু কবিয়ে এনে বিভিন্ন দেশৰ ‘অৰঙে-দৰঙে’ (অৰ্থাৎ বিভিন্ন চুকে-কোণে বা গলি-উপগলিত) ভ্ৰমণ কৰিছে। এই ভ্ৰমণ কালত তেওঁ বহুতো নতুন লোকক লগ পাইছে আৰু বহু বন্ধুৰ সৈতে মিলিজুলি, ‘হাতে হাতে হাত ধৰি’ (বন্ধুত্ব আৰু সম্প্ৰীতিৰ একতাৰে) আনন্দৰে ঘূৰি ফুৰিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা কবিৰ উদাৰ মনোভাৱ আৰু বিশ্বভাতৃত্ববোধ প্ৰকাশ পাইছে।
কেতিয়াবা সাগৰ পাৰত, কেতিয়াবা খেজুৰ তলত, নতুবা / পাহাৰতলিত খন্তেক জিৰাইছোঁ। বন্ধুৰ সতে প্ৰাণ খুলি / প্ৰাণৰ কথা পাতিছোঁ। তাৰ পিছত আকৌ আৰম্ভ কৰিছোঁ নতুন যাত্ৰা।
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য দেৱে কৈছে যে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন স্থান ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত তেওঁ কেতিয়াবা সাগৰৰ পাৰৰ মনোৰম পৰিৱেশত, কেতিয়াবা মৰুভূমিৰ দৰে ঠাইত থকা খেজুৰ গছৰ তলত, আৰু কেতিয়াবা সুউচ্চ পাহাৰৰ নামনিত অলপ সময়ৰ বাবে জিৰণি লৈছে। এই জিৰণিৰ সময়ছোৱাত তেওঁ তাত লগ পোৱা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে অতি আন্তৰিকতাৰে নিজৰ মনৰ কথাবোৰ বিনিময় কৰিছে। বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে এনেদৰে সুখ-দুখৰ কথা পাতি হৃদয়খন জুৰোৱাৰ পাছত, তেওঁ আকৌ এক নতুন যাত্ৰাৰ বাবে ওলাই পৰিছে। এই শাৰী কেইটাই কবিৰ সংসাৰ যাত্ৰা আৰু সৰল জীৱন শৈলীক প্ৰতিফলিত কৰিছে।
এনে বহু যাত্ৰাৰ শেষ মোৰ দেশ। যাৰ বুকুৰ উমে মোক / দিছে ভালপোৱাৰ আনন্দ, যৌৱনৰ প্ৰাচুৰ্য! জীৱনৰ নতুন অৰ্থ।
কবিয়ে যদিও বিভিন্ন দেশ বা ঠাই ভ্ৰমণ কৰিছে, কিন্তু শেষত তেওঁ নিজৰ জন্মভূমিলৈকে ঘূৰি আহে। গতিকে তেওঁৰ বাবে সকলো যাত্ৰাৰ শেষ সীমা হৈছে নিজৰ স্বদেশ। নিজ দেশৰ ‘বুকুৰ উমে’ (অৰ্থাৎ মাতৃভূমিৰ স্নেহময় উষ্ম আদৰ বা মৰমে) কবিক এক অনন্য ভালপোৱাৰ সুখ প্ৰদান কৰে। এই উষ্মতাই তেওঁৰ জীৱনলৈ যৌৱনৰ ‘প্ৰাচুৰ্য’ (প্ৰচুৰতা বা অসীম শক্তি) কঢ়িয়াই আনিছে আৰু তেওঁৰ জীৱনটোক এক নতুন অৰ্থ দিছে। স্বদেশৰ পৰিৱেশে কবিক যি মানসিক শান্তি আৰু প্ৰেৰণা দিয়ে, তাক পৃথিৱীৰ কোনো দেশে দিব নোৱাৰে।
এই দেশৰ প্ৰতিটো পুৱাই মোলৈ লুকাই আনে ঐশ্বৰ্যৰ বিপুল সম্ভাৰ / প্ৰতিটো সন্ধিয়াই বৈ আনে স্নিগ্ধ ফুলৰ সুবাস। প্ৰতিটো ঋতুৱে / মোক দি যায় জীৱনৰ আশীৰ্বাদ।
‘মোৰ দেশ’ কবিতাৰ এই কেইশাৰীত কবিয়ে তেওঁৰ দেশৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু প্ৰাচুৰ্যক অতি সুন্দৰকৈ উপস্থাপন কৰিছে। কবিৰ মতে, তেওঁৰ দেশৰ প্ৰতিটো নতুন পুৱাই তেওঁলৈ লৈ আহে ‘ঐশ্বৰ্যৰ বিপুল সম্ভাৰ’ (প্ৰাকৃতিক সম্পদ বা ঐশ্বৰিক আশীৰ্বাদৰ বিশাল ভঁৰাল)। ঠিক তেনেদৰে, দেশৰ প্ৰতিটো সন্ধিয়াই নিজৰ লগতে কঢ়িয়াই আনে এক ‘স্নিগ্ধ’ (শান্ত আৰু কোমল) ফুলৰ ‘সুবাস’ (সুগন্ধ), যিয়ে কবিৰ ভাগৰুৱা মনটোক সজীৱ কৰি তোলে। তদুপৰি, দেশৰ প্ৰতিটো ঋতুৱে নিজৰ বৈচিত্ৰ্যময় ৰূপেৰে কবিক জীৱন জীয়াই থকাৰ একো একোটা ডাঙৰ আশীৰ্বাদ দি যায়। অৰ্থাৎ দেশৰ প্ৰকৃতিয়ে কবিক সকলো ধৰণে সমৃদ্ধ কৰে।
এই দেশৰ বাবে মই জীয়াই আছোঁ। এই দেশৰ বাবে মই / জীয়াই থাকিবলৈ মৰণ পণ কৰিছোঁ। ৰণুৱা, বনুৱা, হালোৱা / এইসকলৰ মাজত মই আছোঁ— মোৰ দেশৰ বাবে। অনৈক্যৰ / মাজত ঐক্য হৈ, বিৰোধৰ মাজত সংহতিৰ সম্ভাৱনা হৈ মই আছোঁ।
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য দেৱে ইয়াত নিজৰ দেশৰ প্ৰতি থকা কৰ্তব্য আৰু আত্মত্যাগৰ মনোভাৱ প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে স্পষ্টকৈ কৈছে যে তেওঁ কেৱল এই দেশখনৰ মংগলৰ বাবেই জীয়াই আছে আৰু প্ৰয়োজন হ’লে দেশৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰিবলৈ মৃত্যুৰ সৈতেও যুঁজিবলৈ সাজু আছে (মৰণ পণ কৰিছোঁ)। কবিয়ে দেশৰ শ্ৰমজীৱী সমাজ যেনে— ৰণুৱা (যুদ্ধ কৰা বা সংগ্ৰামী লোক), বনুৱা (শ্ৰমিক) আৰু হালোৱা (কৃষক) সকলৰ লগত সদায় এক হৈ আছে, কাৰণ এইসকল লোকেই হৈছে দেশৰ আচল শক্তি। দেশবাসীৰ মাজত থকা ‘অনৈক্যৰ’ (মিল নথকা অৱস্থা বা ভিন্নতা) মাজত মিল আৰু সংহতি আনিবলৈ তথা বিভিন্ন ‘বিৰোধৰ’ (কাজিয়া বা মতানৈক্য) মাজত একতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ ‘সংহতি’ (একগোট হোৱা ভাব) গঢ়ি তুলিবলৈ কবিয়ে সদায় চেষ্টা কৰি আহিছে।
জীৱনে-মৰণে, শয়নে-সপোনে এই দেশৰ আহ্বান মই শুনিছোঁ।
এই অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ শাৰীটোৱে কবিৰ দেশভক্তিৰ চৰম পৰাকাষ্ঠা প্ৰদৰ্শন কৰে। কবিয়ে কৈছে যে জীৱনেই হওক বা মৰণেই হওক, সাৰে থকা অৱস্থাতেই হওক বা শয়নে-সপোনে (টোপনি যোৱা বা সপোন দেখা অৱস্থাতে) হওক— তেওঁৰ অন্তৰে সদায় নিজ দেশৰ আহ্বান (ডাক বা কৰ্তব্যৰ আহ্বান) শুনিবলৈ পায়। কবিৰ মনৰ কোনো এটা মুহূৰ্তও দেশৰ চিন্তাৰ পৰা মুক্ত নহয়। ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে কবিৰ সমগ্ৰ সত্তা দেশপ্ৰেমেৰে উদ্বুদ্ধ হৈ আছে।
শত্ৰু-মিত্ৰ সকলোকে মই চিনিছোঁ। সিহঁতৰ অন্তৰ মই বিশ্বাসেৰে / জিনিছোঁ। শান্তিৰ চৰাইযুৰিক আঁজলি ভৰাই মই দিছোঁ— ভঁৰালৰ / এমুঠি ধান, পৰাণৰ একোটি গান।
কবিয়ে নিজৰ দেশৰ ভাল-বেয়া, শত্ৰু-মিত্ৰ সকলোকে ভালদৰে চিনি পায় বুলি প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ কোনো শত্ৰুতা বা হিংসাৰ আশ্ৰয় নলৈ কেৱল আন্তৰিক বিশ্বাস আৰু মৰমেৰে সকলোৰে অন্তৰ বা হৃদয় জয় (জিনিছোঁ) কৰিবলৈ বিচাৰে। কবিয়ে শান্তি আৰু সম্প্ৰীতিৰ বাবে নিজৰ সৰ্বস্ব দিবলৈ প্ৰস্তুত। তেওঁ ‘শান্তিৰ চৰাইযুৰিক’ (শান্তিৰ প্ৰতীকক) নিজৰ ভঁৰালৰ পৰা এমুঠি ধান (অৰ্থাৎ অন্ন বা জীৱনৰ আহাৰ) আৰু নিজৰ ‘পৰাণৰ’ (হৃদয়ৰ) একোটি শুৱলা গীত উপহাৰ দিছে, যাতে দেশত সদায় শান্তি আৰু ঐক্য বিৰাজ কৰে।
আৰুতো মোৰ একো নাই! / মোৰ দেশ— মোৰ কল্লোলিত সপোনৰ উত্তাল তৰংগই / মোক লৈ যায় গভীৰৰ পৰা গভীৰতৰলৈ, আদৰ্শৰ / কঠিন পৰ্বত-মূললৈ…
হীৰেন ভট্টাচাৰ্য দেৱে কবিতাটিৰ শেষৰফালে অত্যন্ত সৰলতাৰে প্ৰকাশ কৰিছে যে তেওঁৰ ওচৰত দেশক দিবলৈ ভৌতিক সম্পত্তি বুলি একোৱেই নাই। কিন্তু তেওঁৰ ওচৰত আছে দেশক লৈ দেখা সপোন। তেওঁৰ দেশক লৈ থকা ‘কল্লোলিত’ (শব্দায়মান বা তৰংগায়িত) সপোনবোৰৰ ‘উত্তাল তৰংগই’ (প্ৰচণ্ড ঢৌৱে) কবিক অহৰহ প্ৰেৰণা যোগাই নিয়ে। এই প্ৰেৰণাই কবিক জীৱনৰ সাধাৰণ চিন্তাৰ পৰা কঢ়িয়াই নিয়ে গভীৰৰ পৰা গভীৰতৰ স্থানলৈ আৰু দেশপ্ৰেমৰ এক উচ্চ আদৰ্শলৈ। এই আদৰ্শৰ পথ ‘কঠিন পৰ্বত-মূলৰ’ (পাহাৰৰ শিলৰ দৰে কঠিন বাধা-বিঘিনি থকা পথ) দৰেই কঠিন আৰু দুৰ্গম যদিও কবিয়ে এই পথত খোজ কাঢ়িবলৈ কুণ্ঠাবোধ নকৰে। দেশৰ প্ৰতি থকা কৰ্তব্য পালনৰ বাবে কবিয়ে যিকোনো কষ্ট স্বীকাৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তুত।
পাঠ্যপুথিৰ সমাধান (Textbook solutions)
ভাব-বিষয়ক
১। (ক) হীৰেন ভট্টাচাৰ্যৰ ক’ত জন্ম হৈছিল?
উত্তৰ: হীৰেন ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম যোৰহাটত হৈছিল।
(খ) হীৰেন ভট্টাচাৰ্যই সম্পাদনা কৰা দুখন কাকতৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: হীৰেন ভট্টাচাৰ্যই সম্পাদনা কৰা দুখন কাকত বা আলোচনীৰ নাম হ’ল ‘চিত্ৰবন’ আৰু ‘মনন’।
(গ) দেশৰ প্ৰতিটো পুৱাই কবিৰ বাবে কি লুকাই আনিছে?
উত্তৰ: দেশৰ প্ৰতিটো পুৱাই কবিৰ বাবে ঐশ্বৰ্যৰ বিপুল সম্ভাৰ লুকাই আনিছে।
২। ‘মোৰ দেশ’ কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰ: মোৰ দেশ কবিতাটিত স্বদেশপ্ৰেমৰ নিভাঁজ ৰূপ জিলিকি উঠিছে। কবি তেওঁৰ শৈশৱ আৰু যৌৱন অতিবাহিত কৰা দেশখনৰ প্ৰতি সদায় দায়বদ্ধ। দেশৰ ঐক্য, সংহতি আৰু সম্প্ৰীতিৰ বাবে তেওঁ সদা সচেতন প্ৰহৰীস্বৰূপ। দেশৰ হকে কিবা এটা কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি কবিতাটিৰ মাজত জিলিকি আছে। কবিয়ে বিভিন্ন দেশ-বিদেশ ভ্ৰমণ কৰিছে যদিও সকলোৰে ওপৰত নিজৰ দেশক স্থান দিছে। প্ৰতিগৰাকী দেশবাসীৰ ৰক্তপ্ৰবাহত দেশানুৰাগ প্ৰবাহিত কৰিবলৈ কবিতািয়ে অনুপ্ৰাণিত কৰে।
৩। ব্যাখ্যা কৰা :
(ক) অনৈক্যৰ মাজত ঐক্য হৈ, বিৰোধৰ মাজত সংহতিৰ সম্ভাৱনা হৈ মই আছোঁ।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত হীৰেন ভট্টাচাৰ্যৰ দ্বাৰা ৰচিত মোৰ দেশ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি লোৱা হৈছে।
কবিৰ মতে, তেওঁ দেশৰ মানুহৰ মাজত থকা বিভেদ আৰু সংঘাত আঁতৰাই একতা স্থাপন কৰিব বিচাৰে। দেশখনত থকা বিভিন্ন জাতি, ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ অনৈক্যৰ মাজত একতা আৰু ঐক্য গঢ়ি তোলাৰ বাবে কবিয়ে সংকল্প লৈছে।
যিকোনো বিৰোধৰ অৱস্থাত মিলনৰ সেতু গঢ়ি তুলি এক শান্তিপূৰ্ণ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰাই হৈছে কবিৰ লক্ষ্য। তেওঁ দেশৰ কৃষক, বনুৱা সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ কাষত থাকি সদায় একতা আৰু সংহতিৰ বাবে কাম কৰি যাব বিচাৰে।
(খ) মোৰ জীৱনৰ আঁহে আঁহে, মোৰ যৌৱনৰ কোঁহে কোঁহে সেই সপোনৰ কলৰোল।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তৰ্গত হীৰেন ভট্টাচাৰ্যৰ দ্বাৰা ৰচিত মোৰ দেশ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে নিজৰ দেশৰ প্ৰতি থকা অকৃত্রিম দেশপ্ৰেম আৰু সপোনৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। দেশৰ প্ৰতিটো কাম আৰু চিন্তাই কবিৰ বুকুত এখন শইচ-সোণোৱালী ভৱিষ্যতৰ সপোন ৰচনা কৰে।
এই সপোন কবিৰ সমগ্ৰ জীৱন আৰু যৌৱনৰ প্ৰতিটো কোঁহে কোঁহে অনুৰণিত হৈ থাকে। দেশৰ সৰ্বাংগীণ উন্নতিৰ এই সপোনে কবিক অহৰহ অনুপ্ৰাণিত কৰে আৰু তেওঁৰ মনত এক নতুন উছাহৰ সৃষ্টি কৰে।
৪। কবিতাটোত কবিৰ দেশপ্ৰেমৰ স্বৰূপ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কবিতাটোত কবিৰ দেশপ্ৰেমৰ এক নিভাঁজ আৰু গভীৰ ৰূপ প্ৰকাশ পাইছে। কবি তেওঁৰ শৈশৱ আৰু যৌৱন অতিবাহিত কৰা নিজ দেশৰ প্ৰতি সদায় দায়বদ্ধ। তেওঁৰ প্ৰতিটো কাম আৰু প্ৰতিটো চিন্তাই দেশৰ বুকুত সোণালী ভৱিষ্যতৰ সপোন ৰচনা কৰে। কবিয়ে বিভিন্ন দেশ-বিদেশ ভ্ৰমণ কৰিলেও সকলোৰে ওপৰত নিজৰ দেশক স্থান দিছে।
তেওঁ দেশৰ ৰণুৱা, বনুৱা আৰু হালোৱা আদি খেতিয়কসকলৰ সৈতে নিজকে চামিল কৰিছে। দেশৰ অনৈক্যৰ মাজত ঐক্য আৰু বিৰোধৰ মাজত সংহতি স্থাপন কৰিবলৈ কবিয়ে মৰণ পণ কৰিছে। দেশৰ প্ৰতি থকা এই নিঃস্বাৰ্থ দায়বদ্ধতা আৰু ত্যাগৰ জৰিয়তেই কবিৰ স্বদেশপ্ৰেমৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ ফুটি উঠিছে।
৫। প্ৰতিটো ঋতুৱে কবিক কি দি যায় বুলি কবিতাটোত উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰ: প্ৰতিটো ঋতুৱে কবিক জীৱনৰ আশীৰ্বাদ দি যায় বুলি কবিতাটোত উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰ লগতে দেশৰ প্ৰতিটো পুৱাই কবিৰ বাবে বিপুল ঐশ্বৰ্য আৰু প্ৰতিটো সন্ধিয়াই স্নিগ্ধ ফুলৰ সুবাস কঢ়িয়াই আনে।
৬। শান্তিৰ চৰাইজনীক আঁজলি ভৰাই কবিয়ে কি দিছে?
উত্তৰ: শান্তিৰ চৰাইজনীক আঁজলি ভৰাই কবিয়ে তেওঁৰ ভঁৰালৰ এমুঠি ধান আৰু পৰাণৰ একোটি গান দিছে। ইয়াৰ বাহিৰে কবিয়ে তেওঁৰ নিজৰ আন একো নাই বুলি কবিতাটোত প্ৰকাশ কৰিছে।
ভাষা-বিষয়ক
৭। সমার্থক শব্দ লিখা :
দেশ, কাম, কলৰোল, সাগৰ, সপোন, বন্ধু, শেষ, সম্ভাৰ, শইচ, বুকু, তৰংগ, কল্লোল।
উত্তৰ: দেশ — ৰাষ্ট্ৰ, জন্মভূমি
কাম — কৰ্ম, কাৰ্য
কলৰোল — কোলাহল, কলৰৱ
সাগৰ — সমুদ্ৰ, জলধি
সপোন — স্বপ্ন, কল্পনা
বন্ধু — সখা, মিত্ৰ
শেষ — অন্ত, সমাপ্তি
সম্ভাৰ — সামগ্ৰী, সংগ্ৰহ
শইচ — শস্য, খেতি
বুকু — বক্ষ, হৃদয়
তৰংগ — ঢৌ, লহৰ
কল্লোল — কলৰৱ, কোলাহল
৮। বিপৰীতার্থক শব্দ লিখা :
সপোন, দেশ, জীৱন, পাহাৰ, ঐক্য, সংহতি, শয়ন, বিশ্বাস, শত্ৰু।
উত্তৰ: সপোন — দিঠক
দেশ — বিদেশ
জীৱন — মৰণ
পাহাৰ — ভৈয়াম
ঐক্য — অনৈক্য
সংহতি — বিসংহতি
শয়ন — জাগৰণ
বিশ্বাস — অবিশ্বাস
শত্ৰু — মিত্ৰ
অতিৰিক্ত (Extras/additional)
প্ৰশ্নোত্তৰ (Questions and Answers)
শীঘ্ৰেই উপলব্ধ হ’ব
বহুনিৰ্বাচনী প্ৰশ্ন (MCQs)
শীঘ্ৰেই উপলব্ধ হ’ব
Get notes of other classes and subjects
Leave a Reply